Με αφορμή μια αίτηση που κατατέθηκε πρόσφατα σε Αστυνομικό Τμήμα για απαγόρευση δημόσιας εκτέλεσης μουσικής επαναφέρει στο προσκήνιο ένα ερώτημα που απασχολεί ολοένα και περισσότερες επιχειρήσεις, καφέ, beach bars, χώρους εκδηλώσεων και διοργανωτές συναυλιών:
Μπορεί πράγματι ένας Οργανισμός Συλλογικής Διαχείρισης, όπως η ΕΔΕΜ, να ζητήσει από την Αστυνομία να απαγορεύσει μουσική εκδήλωση;
Η απάντηση είναι ότι ο νόμος όχι μόνο δίνει αυτή τη δυνατότητα, αλλά προβλέπει ρητά τη διαδικασία σε περιπτώσεις δημόσιας εκτέλεσης μουσικής χωρίς άδεια.
Τι είναι η «αίτηση απαγόρευσης δημόσιας εκτέλεσης μουσικής»
Στην υπόθεση που αποκαλύπτεται μέσα από το σχετικό έγγραφο, η ΕΔΕΜ απευθύνθηκε σε Αστυνομικό Τμήμα ζητώντας την απαγόρευση μουσικής εκδήλωσης σε επιχείρηση, υποστηρίζοντας ότι επρόκειτο να πραγματοποιηθεί δημόσια εκτέλεση μουσικών έργων χωρίς προηγούμενη άδεια δημόσιας εκτέλεσης.
Στην αίτηση γίνεται επίκληση:
- του Ν. 2121/1993 περί πνευματικής ιδιοκτησίας,
- του Ν. 4481/2017 για τη συλλογική διαχείριση,
- καθώς και του άρθρου 63 του Ν. 2121/1993.
Ο οργανισμός αναφέρει ότι:
- εκπροσωπεί μουσικό ρεπερτόριο,
- έχει δικαίωμα χορήγησης αδειών δημόσιας εκτέλεσης,
- και ότι η επιχείρηση επρόκειτο να χρησιμοποιήσει μουσική χωρίς την απαιτούμενη άδεια.
Το κρίσιμο σημείο: Το άρθρο 63 του Ν. 2121/1993
Η νομική βάση τέτοιων αιτημάτων βρίσκεται κυρίως στο άρθρο 63 του Ν. 2121/1993.
Η διάταξη προβλέπει ότι όταν επίκειται πράξη προσβολής πνευματικής ιδιοκτησίας — όπως δημόσια εκτέλεση μουσικής χωρίς άδεια — η κατά τόπον αρμόδια αστυνομική αρχή μπορεί να διατάξει την απαγόρευση της πράξης μετά από αίτηση του δικαιούχου ή του οργανισμού που νομιμοποιείται να ενεργεί για λογαριασμό του.
Με απλά λόγια:
αν ένας οργανισμός συλλογικής διαχείρισης υποστηρίζει ότι πρόκειται να γίνει δημόσια χρήση μουσικής του ρεπερτορίου του χωρίς άδεια, έχει τη δυνατότητα να ζητήσει προληπτική παρέμβαση των αρχών.
Νομιμοποιείται η ΕΔΕΜ να κάνει τέτοια αίτηση;
Αυτό είναι το βασικότερο ερώτημα.
Η ΕΔΕΜ λειτουργεί ως Οργανισμός Συλλογικής Διαχείρισης σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο και διαθέτει άδεια λειτουργίας από το Υπουργείο Πολιτισμού. Το μοντέλο λειτουργίας των οργανισμών συλλογικής διαχείρισης προβλέπεται τόσο από τον Ν. 2121/1993 όσο και από τον Ν. 4481/2017.
Σύμφωνα με τη νομοθεσία:
- οι οργανισμοί συλλογικής διαχείρισης εκπροσωπούν δημιουργούς,
- χορηγούν άδειες δημόσιας εκτέλεσης,
- εισπράττουν αμοιβές,
- και προστατεύουν δικαστικά ή διοικητικά το εκπροσωπούμενο ρεπερτόριο.
Αυτό σημαίνει ότι μπορούν να προβαίνουν σε:
- αγωγές,
- ασφαλιστικά μέτρα,
- καταγγελίες,
- αλλά και αιτήματα απαγόρευσης δημόσιας εκτέλεσης όταν θεωρούν ότι υπάρχει παράνομη χρήση μουσικής.
Πως κινείται η Αστυνομία;
Η αίτηση ενός οργανισμού δεν σημαίνει αυτόματη απαγόρευση μιας εκδήλωσης.
Η αστυνομική αρχή:
- εξετάζει τα στοιχεία,
- αξιολογεί αν συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις,
- και αποφασίζει αν θα προβεί σε ενέργειες.
Στην πράξη, πολλές φορές προηγείται:
- έλεγχος,
- επικοινωνία με την επιχείρηση,
- ή αναζήτηση αποδεικτικών στοιχείων για τη νόμιμη χρήση μουσικής.
Γιατί οι οργανισμοί χρησιμοποιούν αυτή τη διαδικασία
Τα τελευταία χρόνια οι οργανισμοί συλλογικής διαχείρισης έχουν αυξήσει σημαντικά:
- τους ελέγχους,
- τις αγωγές,
- αλλά και τις εξώδικες ή διοικητικές παρεμβάσεις.
Ο λόγος είναι ότι η δημόσια εκτέλεση μουσικής θεωρείται περιουσιακό δικαίωμα των δημιουργών. Το ελληνικό και ευρωπαϊκό δίκαιο αντιμετωπίζουν τη μουσική χρήση σε επιχειρήσεις ως οικονομική εκμετάλλευση που απαιτεί άδεια και αμοιβή.
Ειδικά σε:
- καφέ,
- εστιατόρια,
- beach bars,
- ξενοδοχεία,
- γυμναστήρια,
- εμπορικά καταστήματα,
- συναυλίες και live events,
η δημόσια εκτέλεση θεωρείται κανονική εμπορική χρήση μουσικού έργου.
Το μεγάλο πρόβλημα για πολλές επιχειρήσεις
Πολλές επιχειρήσεις θεωρούν ότι:
- μια συνδρομή Spotify,
- ένα YouTube playlist,
- ή μια συνεργασία με “royalty free” πλατφόρμα
αρκεί για να είναι πλήρως καλυμμένες.
Όμως η ελληνική νομολογία και οι οργανισμοί συλλογικής διαχείρισης υποστηρίζουν σταθερά ότι η δημόσια εκτέλεση σε επαγγελματικό χώρο απαιτεί ειδική αδειοδότηση για το ρεπερτόριο που χρησιμοποιείται.
Γι’ αυτό και βλέπουμε πλέον:
- αιτήσεις απαγόρευσης,
- δικαστικές αποφάσεις,
- και αυξημένες διεκδικήσεις για δικαιώματα δημόσιας εκτέλεσης.
Τι σηματοδοτεί αυτή η εξέλιξη
Η συγκεκριμένη υπόθεση δείχνει ότι οι οργανισμοί συλλογικής διαχείρισης δεν περιορίζονται πλέον μόνο σε αγωγές μετά τη χρήση μουσικής.
Προχωρούν πλέον και σε προληπτικές ενέργειες πριν ακόμη πραγματοποιηθεί μια εκδήλωση, επικαλούμενοι τις διατάξεις του Ν. 2121/1993 περί προστασίας της πνευματικής ιδιοκτησίας.
Αυτό δημιουργεί μια νέα πραγματικότητα για την αγορά μουσικής χρήσης στην Ελλάδα, όπου η συμμόρφωση με το πλαίσιο δημόσιας εκτέλεσης αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία για επιχειρήσεις και διοργανωτές εκδηλώσεων.
——————————————-
Είμαι ο Βαγγέλης Παπαδόπουλος και ασχολούμαι με τα πνευματικά δικαιώματα μουσικής και ειδικότερα με τη δημόσια εκτέλεση μουσικών έργων σε επιχειρήσεις και επαγγελματικούς χώρους. Μέσα από το site δημοσιεύω άρθρα, δικαστικές αποφάσεις και εξελίξεις γύρω από το συγκεκριμένο αντικείμενο.
