Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για χιλιάδες επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν μουσική σε επαγγελματικούς χώρους παρουσιάζει πρόσφατη απόφαση του Μικτού Πρωτοδικείου Αθηνών (Περιφερειακή Έδρα Περιστερίου), η οποία έρχεται να βάλει στο μικροσκόπιο τις εταιρείες που διαφημίζουν «royalty free» ή «μη εκπροσωπούμενο» μουσικό ρεπερτόριο.
Πρόκειται για την υπ’ αριθ. 131/2025 απόφαση του Μικτού Πρωτοδικείου Αθηνών (Περιφερειακή Έδρα Περιστερίου), η οποία εξετάζει τον ισχυρισμό επιχείρησης ότι καλυπτόταν πλήρως ως προς τα πνευματικά δικαιώματα δημόσιας εκτέλεσης επειδή χρησιμοποιούσε μουσική μέσω συγκεκριμένων ιδιωτικών παρόχων.
Η απόφαση θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς αγγίζει ένα θέμα που τα τελευταία χρόνια έχει πάρει μεγάλες διαστάσεις στην αγορά: την προώθηση υπηρεσιών μουσικής που υπόσχονται σε καταστήματα, καφέ, μπαρ, γυμναστήρια και ξενοδοχεία ότι μπορούν να λειτουργούν χωρίς υποχρεώσεις προς οργανισμούς συλλογικής διαχείρισης.
Τι υποστήριξε η επιχείρηση
Σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης, η εναγόμενη επιχείρηση ισχυρίστηκε ότι χρησιμοποιούσε αποκλειστικά μουσικό ρεπερτόριο που προερχόταν από εταιρείες παροχής μουσικής μέσω ηλεκτρονικών πλατφορμών.
Μάλιστα, προσκόμισε βεβαιώσεις “νόμιμης αναπαραγωγής μουσικής και απαλλαγής δικαιωμάτων δημόσιας εκτέλεσης” από εταιρείες με μουσική «χωρίς δικαιώματα»
Με βάση αυτά τα έγγραφα, η επιχείρηση υποστήριξε ότι δεν υπήρχε υποχρέωση καταβολής αμοιβής για δημόσια εκτέλεση μουσικής.
Το κρίσιμο σημείο της απόφασης
Το Δικαστήριο όμως έκρινε ότι ο συγκεκριμένος ισχυρισμός δεν μπορούσε να γίνει δεκτός.
Στο σκεπτικό της απόφασης αναφέρεται ότι οι περισσότερες από τις παραπάνω εταιρείες:
- δεν αποτελούν Οργανισμούς Συλλογικής Διαχείρισης,
- ούτε Ανεξάρτητους Οργανισμούς Διαχείρισης,
- ενώ δεν προέκυπτε ότι είχαν γνωστοποιήσει νόμιμα τη λειτουργία τους στον Οργανισμό Πνευματικής Ιδιοκτησίας, όπως προβλέπει το άρθρο 4 παρ. 7 του Ν. 4481/2018.
Το δικαστήριο προχώρησε ακόμη περισσότερο, επισημαίνοντας ότι ακόμη και στην περίπτωση της εταιρείας που αναφέρει η αγωγή, η οποία έχει αναγνωριστεί ως Ανεξάρτητος Οργανισμός Διαχείρισης, αυτό δεν σημαίνει ότι λειτουργεί ως νομίμως αδειοδοτημένος Οργανισμός Συλλογικής Διαχείρισης στην Ελλάδα.
«Δεν μπορούν να πιστοποιούν πλήρη κάλυψη»
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το επόμενο σημείο της απόφασης.
Το Δικαστήριο αναφέρει ουσιαστικά ότι οι συγκεκριμένες εταιρείες:
- δεν έχουν αρμοδιότητα να ελέγχουν τι μουσική χρησιμοποιεί πραγματικά μία επιχείρηση,
- ούτε να πιστοποιούν ότι γίνεται αποκλειστική χρήση συγκεκριμένου ρεπερτορίου,
- ούτε να βεβαιώνουν πλήρη απαλλαγή από δικαιώματα δημόσιας εκτέλεσης.
Η επισήμανση αυτή θεωρείται εξαιρετικά κρίσιμη για την αγορά, καθώς τα τελευταία χρόνια πολλές επιχειρήσεις πείθονται ότι μία ιδιωτική συνδρομή μουσικής αρκεί για να εξαλείψει κάθε νομική υποχρέωση απέναντι στους οργανισμούς συλλογικής διαχείρισης.
Η απόφαση δείχνει ότι το ζήτημα είναι πολύ πιο σύνθετο.
Η μεγάλη σύγχυση γύρω από το “royalty free”
Στην πράξη, πολλές επιχειρήσεις συγχέουν δύο διαφορετικά πράγματα:
- την παροχή μουσικής υπηρεσίας,
- και την αδειοδότηση δημόσιας εκτέλεσης.
Μία εταιρεία μπορεί να παρέχει playlists, streaming υπηρεσίες ή μουσική για επαγγελματική χρήση, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει αυτομάτως ότι καλύπτονται όλα τα πνευματικά και συγγενικά δικαιώματα που προβλέπει η ελληνική νομοθεσία.
Αυτό ακριβώς φαίνεται να ξεκαθαρίζει και η συγκεκριμένη δικαστική κρίση.
Γιατί η απόφαση αφορά ολόκληρη την αγορά
Η υπ’ αριθ. 131/2025 απόφαση έρχεται σε μία περίοδο όπου η αγορά της επαγγελματικής μουσικής έχει γεμίσει από διαφημίσεις περί «μουσικής χωρίς δικαιώματα», «100% νόμιμης κάλυψης» και «πλήρους απαλλαγής από οργανισμούς συλλογικής διαχείρισης».
Το δικαστήριο όμως φαίνεται να υιοθετεί μία πολύ πιο αυστηρή προσέγγιση.
Και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για:
- επιχειρήσεις εστίασης,
- ξενοδοχεία,
- beach bars,
- γυμναστήρια,
- καταστήματα λιανικής,
- χώρους εκδηλώσεων,
- και γενικά κάθε επαγγελματικό χώρο όπου γίνεται δημόσια χρήση μουσικής.
Το μήνυμα που στέλνει η απόφαση
Το βασικό μήνυμα της απόφασης είναι ότι η συνεργασία με ιδιωτικές πλατφόρμες μουσικής δεν αρκεί από μόνη της για να αποδειχθεί πλήρης νομική κάλυψη ως προς τα δικαιώματα δημόσιας εκτέλεσης.
Και κυρίως, ότι οι βεβαιώσεις τέτοιων εταιρειών δεν δεσμεύουν τα δικαστήρια ως προς το αν μία επιχείρηση χρησιμοποιεί νόμιμα μουσικό ρεπερτόριο.
Η συγκεκριμένη δικαστική κρίση αναμένεται να επηρεάσει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο θα αντιμετωπίζονται στο μέλλον οι σχετικοί ισχυρισμοί περί «μη εκπροσωπούμενης μουσικής».
Σχετικά με τον συντάκτη
Είμαι ο Βαγγέλης Παπαδόπουλος και αρθρογραφώ για ζητήματα πνευματικών δικαιωμάτων μουσικής και δημόσιας εκτέλεσης στην Ελλάδα.
Μέσα από αναλύσεις δικαστικών αποφάσεων και πραγματικών υποθέσεων, προσπαθώ να παρουσιάζω με απλό και κατανοητό τρόπο ένα ιδιαίτερα εξειδικευμένο αντικείμενο που αφορά ξενοδοχεία, επιχειρήσεις εστίασης, καταστήματα και γενικά επαγγελματικούς χώρους που χρησιμοποιούν μουσική.
