Η χρήση μουσικής σε έναν επαγγελματικό χώρο είναι κάτι πολύ συνηθισμένο. Από ένα καφέ ή εστιατόριο μέχρι ένα κατάστημα ή ξενοδοχείο, η μουσική αποτελεί μέρος της εμπειρίας του πελάτη. Ωστόσο, αυτό που πολλοί επιχειρηματίες δεν γνωρίζουν πλήρως είναι ότι η αναπαραγωγή μουσικής σε έναν χώρο που είναι ανοιχτός στο κοινό δεν είναι απλώς μια επιλογή, αλλά συνδέεται με συγκεκριμένες νομικές υποχρεώσεις.
Όταν η μουσική ακούγεται σε έναν χώρο όπου έχουν πρόσβαση τρίτοι, αυτό θεωρείται «δημόσια εκτέλεση». Δεν έχει σημασία αν η μουσική προέρχεται από ραδιόφωνο, τηλεόραση, streaming υπηρεσίες όπως Spotify ή YouTube, ή ακόμη και από μια απλή playlist. Από τη στιγμή που χρησιμοποιείται σε επαγγελματικό περιβάλλον, ενεργοποιούνται δικαιώματα που πρέπει να καλυφθούν.
Τα δικαιώματα αυτά χωρίζονται σε δύο βασικές κατηγορίες. Η πρώτη αφορά τα πνευματικά δικαιώματα, δηλαδή τα δικαιώματα των δημιουργών της μουσικής, όπως οι συνθέτες και οι στιχουργοί. Στην Ελλάδα, ένας από τους βασικούς οργανισμούς που σχετίζονται με αυτά τα δικαιώματα είναι η ΕΔΕΜ. Η δεύτερη κατηγορία αφορά τα συγγενικά δικαιώματα, τα οποία συνδέονται με τους εκτελεστές καλλιτέχνες και τις δισκογραφικές εταιρείες. Αυτά εκπροσωπούνται από διαφορετικούς οργανισμούς και δεν καλύπτονται από την ίδια άδεια.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι μια επιχείρηση που χρησιμοποιεί μουσική δεν απευθύνεται σε έναν μόνο φορέα, αλλά ενδέχεται να χρειάζεται να καλύψει περισσότερες από μία υποχρεώσεις. Αυτό είναι και το σημείο που δημιουργεί τη μεγαλύτερη σύγχυση, καθώς πολλοί θεωρούν ότι με μία πληρωμή είναι πλήρως καλυμμένοι, κάτι που δεν ισχύει απαραίτητα.
Το κόστος για τη νόμιμη χρήση μουσικής δεν είναι σταθερό και δεν μπορεί να οριστεί με έναν ενιαίο τρόπο για όλες τις επιχειρήσεις. Διαμορφώνεται με βάση διάφορους παράγοντες, όπως το είδος της επιχείρησης, τα τετραγωνικά μέτρα του χώρου, οι μήνες λειτουργίας, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο χρησιμοποιείται η μουσική. Για παράδειγμα, ένα μικρό κατάστημα λιανικής δεν αντιμετωπίζεται με τον ίδιο τρόπο όπως ένα μεγάλο ξενοδοχείο ή ένας χώρος με ζωντανή μουσική.
Είναι επίσης σημαντικό να ξεκαθαριστεί μια συχνή παρανόηση. Η χρήση μιας συνδρομητικής υπηρεσίας, όπως το Spotify, δεν καλύπτει τα δικαιώματα δημόσιας εκτέλεσης. Οι υπηρεσίες αυτές προορίζονται για προσωπική χρήση και όχι για επαγγελματική εκμετάλλευση. Αντίστοιχα, το γεγονός ότι μια επιχείρηση πληρώνει έναν οργανισμό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχει καλύψει το σύνολο των υποχρεώσεών της (πχ η επαγγελματική χρήση της Cosmote TV).
Η μη συμμόρφωση με το πλαίσιο των μουσικών δικαιωμάτων μπορεί να οδηγήσει σε ελέγχους και οικονομικές αξιώσεις, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να υπάρξουν και νομικές συνέπειες. Για τον λόγο αυτό, είναι σημαντικό κάθε επιχείρηση να γνωρίζει αν έχει υποχρέωση, τι ακριβώς καλύπτει και ποια είναι η σωστή προσέγγιση για τη δική της περίπτωση.
Το πρώτο βήμα είναι να κατανοήσει κανείς αν και πώς χρησιμοποιείται η μουσική στον χώρο του. Στη συνέχεια, είναι χρήσιμο να υπάρχει μια βασική εκτίμηση του κόστους, ώστε να υπάρχει μια σαφής εικόνα πριν ληφθούν αποφάσεις. Για αυτόν τον σκοπό, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ένας αυτόματος υπολογιστής δικαιωμάτων, ο οποίος δίνει μια πρώτη ενδεικτική εικόνα με βάση τα βασικά χαρακτηριστικά της επιχείρησης.
Η σωστή ενημέρωση γύρω από τα πνευματικά και συγγενικά δικαιώματα δεν αφορά μόνο τη συμμόρφωση με τον νόμο, αλλά και τη σωστή λειτουργία μιας επιχείρησης χωρίς απρόοπτα. Το ζητούμενο δεν είναι απλώς να πληρώνει κανείς, αλλά να γνωρίζει τι πληρώνει, σε ποιους και για ποιον λόγο.
Δες εύκολα ένα πρώτο ενδεικτικό ποσό
Αν θέλεις να αποκτήσεις μια πιο ξεκάθαρη εικόνα για το τι μπορεί να ισχύει στη δική σου περίπτωση, μπορείς να χρησιμοποιήσεις μέσα από το site, τον Αυτόματο Υπολογιστή Δικαιωμάτων.
Μέσα σε λίγα μόνο βήματα, μπορείς να δεις ένα πρώτο ενδεικτικό ποσό με βάση τα βασικά χαρακτηριστικά της επιχείρησής σου, όπως το είδος, το μέγεθος και τη διάρκεια λειτουργίας.
Η διαδικασία είναι απλή, δεν απαιτεί καμία δέσμευση και σου δίνει μια πρακτική αφετηρία για να καταλάβεις πώς διαμορφώνεται το κόστος.
