Μια ιδιαίτερα σημαντική δικαστική απόφαση για τα πνευματικά δικαιώματα στον ξενοδοχειακό κλάδο εξέδωσε το Μονομελές Πρωτοδικείο Ρόδου με την υπ’ αριθ. Η3/2025 απόφασή του, σε υπόθεση που αφορούσε τη χρήση μουσικής μέσα σε ξενοδοχειακές εγκαταστάσεις χωρίς προηγούμενη άδεια δημόσιας εκτέλεσης.
Η απόφαση θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς υιοθετεί πλήρως τη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την έννοια της «παρουσίασης στο κοινό» και ξεκαθαρίζει ότι ακόμη και η μουσική που μεταδίδεται μέσω τηλεοπτικών προγραμμάτων στα δωμάτια ξενοδοχείων αποτελεί δημόσια εκτέλεση για την οποία απαιτείται άδεια και καταβολή πνευματικών δικαιωμάτων.
Η υπόθεση που έφτασε στο δικαστήριο
Η υπόθεση ξεκίνησε έπειτα από αγωγή της ΕΔΕΜ («Ένωση Δικαιούχων Έργων Μουσικής – Οργανισμός Συλλογικής Διαχείρισης») κατά ξενοδοχειακής επιχείρησης πέντε αστέρων στη Ρόδο.
Η ΕΔΕΜ υποστήριξε ότι εκπροσωπεί Έλληνες και ξένους μουσικοσυνθέτες και στιχουργούς μέσω συμβάσεων εκχώρησης και διεθνών συμβάσεων αμοιβαίας εκπροσώπησης και ότι στο ξενοδοχείο πραγματοποιούνταν χρήσεις μουσικών έργων του ρεπερτορίου της χωρίς σχετική άδεια δημόσιας εκτέλεσης.
Σύμφωνα με όσα αναφέρονται στην απόφαση, μουσική μεταδιδόταν:
- μέσω τηλεοράσεων στα δωμάτια,
- σε κοινόχρηστους χώρους,
- σε χώρους εστίασης,
- καθώς και σε χώρους ψυχαγωγίας και εκδηλώσεων.
Το βασικό νομικό ερώτημα:
Είναι δημόσια εκτέλεση η μουσική μέσα σε ξενοδοχείο;
Το δικαστήριο απάντησε ξεκάθαρα: ΝΑΙ
Στην αναλυτική του κρίση βασίστηκε κυρίως στο άρθρο 3 του Ν. 2121/1993 περί πνευματικής ιδιοκτησίας, σύμφωνα με το οποίο ο δημιουργός έχει το αποκλειστικό δικαίωμα να επιτρέπει ή να απαγορεύει τη δημόσια παρουσίαση των έργων του.
Το δικαστήριο έκρινε ότι:
οι πελάτες ενός ξενοδοχείου αποτελούν «νέο κοινό» σε σχέση με το κοινό της αρχικής ραδιοτηλεοπτικής μετάδοσης.
Με απλά λόγια, όταν ένα ξενοδοχείο εγκαθιστά τηλεοράσεις στα δωμάτια και διοχετεύει τηλεοπτικό ή μουσικό σήμα μέσω κεντρικής κεραίας ή εσωτερικού δικτύου, δεν λειτουργεί απλώς ως τεχνικός πάροχος εξοπλισμού.
Αντίθετα:
παρεμβαίνει ενεργητικά ώστε οι πελάτες του να αποκτούν πρόσβαση σε προστατευόμενα μουσικά έργα.
Και αυτή η παρέμβαση δημιουργεί υποχρέωση καταβολής πνευματικών δικαιωμάτων.
Η ευρωπαϊκή νομολογία που ακολούθησε το δικαστήριο
Το Μονομελές Πρωτοδικείο Ρόδου στηρίχθηκε εκτενώς στη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επικαλούμενο μεταξύ άλλων:
- την απόφαση ΔΕΚ C-306/05,
- τη διάταξη ΔΕΕ C-136/09,
- την ΑΠ 161/2009,
- καθώς και σημαντικές αποφάσεις ελληνικών δικαστηρίων.
Η νομολογία αυτή έχει πλέον παγιώσει ότι:
- οι τηλεοράσεις ξενοδοχείων συνιστούν δημόσια παρουσίαση,
- οι πελάτες ξενοδοχείου αποτελούν «κοινό»,
- και η μετάδοση μουσικής έχει εμπορικό χαρακτήρα.
Το δικαστήριο υπογράμμισε επίσης ότι ακόμη και ο ιδιωτικός χαρακτήρας του ξενοδοχειακού δωματίου δεν αναιρεί τον δημόσιο χαρακτήρα της παρουσίασης μουσικών έργων.
Οι μορφές χρήσης μουσικής που εξετάστηκαν
Στην απόφαση αναλύονται διαφορετικοί τρόποι χρήσης μουσικής μέσα στο ξενοδοχείο, όπως:
Μουσική μέσω τηλεοράσεων στα δωμάτια
Το δικαστήριο δέχθηκε ότι η μετάδοση τηλεοπτικού προγράμματος που περιλαμβάνει μουσική μέσω τηλεοράσεων στα δωμάτια συνιστά δημόσια παρουσίαση προστατευόμενων έργων.
Μουσική σε κοινόχρηστους χώρους
Εξετάστηκαν επίσης χρήσεις μουσικής σε:
- lobby,
- χώρους υποδοχής,
- αίθουσες αναμονής,
- κοινόχρηστους χώρους χαλάρωσης.
Χώροι εστίασης και ψυχαγωγίας
Η απόφαση αναφέρεται ακόμη σε μουσική που χρησιμοποιούνταν:
- σε εστιατόρια,
- σε bars,
- σε χώρους ψυχαγωγίας,
- καθώς και σε εκδηλώσεις και χώρους διασκέδασης.
Το δικαστήριο επανέλαβε ότι όλες αυτές οι χρήσεις συνδέονται άμεσα με την εμπορική δραστηριότητα της επιχείρησης και δημιουργούν υποχρέωση αδειοδότησης.
Η έννοια του «νέου κοινού»
Το σημαντικότερο ίσως σημείο της απόφασης είναι η εφαρμογή της έννοιας του «νέου κοινού», η οποία αποτελεί βασικό άξονα της ευρωπαϊκής νομολογίας περί πνευματικών δικαιωμάτων.
Σύμφωνα με αυτή:
- ένας τηλεοπτικός ή ραδιοφωνικός σταθμός αδειοδοτείται για μετάδοση προς το γενικό κοινό,
- όχι όμως για επαναδιάθεση του περιεχομένου από ξενοδοχειακές επιχειρήσεις προς τους πελάτες τους.
Έτσι, όταν ένα ξενοδοχείο μεταφέρει το σήμα στα δωμάτια ή στους κοινόχρηστους χώρους, πραγματοποιεί νέα αυτοτελή πράξη δημόσιας παρουσίασης.
Και για αυτήν απαιτείται άδεια από οργανισμό συλλογικής διαχείρισης.
Το τεκμήριο νομιμοποίησης των οργανισμών συλλογικής διαχείρισης
Το δικαστήριο επανέλαβε επίσης ότι οι οργανισμοί συλλογικής διαχείρισης, όπως η ΕΔΕΜ, καλύπτονται από τεκμήριο νομιμοποίησης βάσει των άρθρων 54 και 55 του Ν. 2121/1993.
Αυτό σημαίνει ότι:
- δεν απαιτείται να αναφέρουν αναλυτικά όλους τους δημιουργούς που εκπροσωπούν,
- ούτε όλα τα μουσικά έργα του ρεπερτορίου τους,
- προκειμένου να διεκδικήσουν δικαιώματα δημόσιας εκτέλεσης.
Στο σημείο αυτό το δικαστήριο επικαλέστηκε σχετική ελληνική νομολογία που έχει διαμορφωθεί τα τελευταία χρόνια.
Τι σημαίνει πρακτικά η απόφαση για τον ξενοδοχειακό κλάδο
Η συγκεκριμένη απόφαση αποτελεί ακόμη μία σημαντική επιβεβαίωση ότι:
τα ξενοδοχεία υποχρεούνται να λαμβάνουν άδεια δημόσιας εκτέλεσης όταν χρησιμοποιούν μουσική:
- στα δωμάτια μέσω τηλεοράσεων,
- στα lobby,
- στα bars,
- στα εστιατόρια,
- στις πισίνες,
- στα γυμναστήρια,
- στα spa,
- και σε χώρους εκδηλώσεων.
Το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι αν η μουσική προέρχεται από τηλεοπτικό πρόγραμμα, ραδιόφωνο ή άλλη πηγή.
Το ουσιαστικό στοιχείο είναι ότι:
η μουσική χρησιμοποιείται στο πλαίσιο εμπορικής δραστηριότητας και καθίσταται προσβάσιμη σε πελάτες της επιχείρησης.
Μια απόφαση με ευρύτερο αντίκτυπο για τα πνευματικά δικαιώματα
Η απόφαση Η3/2025 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Ρόδου ενισχύει ακόμη περισσότερο τη νομολογιακή κατεύθυνση που έχει διαμορφωθεί τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα και στην Ευρώπη σχετικά με τη δημόσια εκτέλεση μουσικής σε ξενοδοχειακούς χώρους.
Παράλληλα, λειτουργεί ως σαφής υπενθύμιση ότι η χρήση μουσικής σε εμπορικά περιβάλλοντα — ακόμη και μέσω τηλεοπτικών μεταδόσεων — αποτελεί πράξη δημόσιας παρουσίασης που υπάγεται στην προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας και συνδέεται άμεσα με τα δικαιώματα των δημιουργών μουσικής.
Υπολόγισε το κόστος δημόσιας εκτέλεσης για την επιχείρησή σου
Αν διαθέτεις ξενοδοχείο, ενοικιαζόμενα δωμάτια, Airbnb, καφέ, εστιατόριο, beach bar ή άλλο επαγγελματικό χώρο που χρησιμοποιεί μουσική, μπορείς να υπολογίσεις εύκολα το ενδεικτικό κόστος πνευματικών και συγγενικών δικαιωμάτων μέσω του online υπολογιστή δικαιωμάτων.
Ο υπολογισμός αφορά ενδεικτικά:
- τηλεοράσεις σε δωμάτια,
- κοινόχρηστους χώρους,
- lobby,
- bars,
- εστιατόρια,
- πισίνες,
- spa,
- γυμναστήρια,
- εκδηλώσεις και live μουσική.
➡️ Υπολογιστής Δικαιωμάτων:
https://evpapadopoulos.gr/calculator/
Σχετικά με τον συντάκτη
Είμαι ο Βαγγέλης Παπαδόπουλος και ασχολούμαι με ζητήματα πνευματικών δικαιωμάτων μουσικής και δημόσιας εκτέλεσης.
Στο site αυτό δημοσιεύω άρθρα, αναλύσεις και δικαστικές αποφάσεις σχετικά με τη χρήση μουσικής σε ξενοδοχεία, επιχειρήσεις, χώρους εστίασης και γενικά επαγγελματικούς χώρους, με στόχο να παρουσιάζω το θέμα όσο πιο απλά και κατανοητά γίνεται.
